معماری و معماري منظر

Amir Ahmadinasab

 
فرهنگ و هویت در معماری
نویسنده : امیر احمدی نسب - ساعت ٤:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٢/۱٤
 

معماری مسکونی از مهمترین دغدغه‌های معماری جوامع بشری‌ست آنچه که بیش از ٨٠ درصد از زمینهای شهری را به خود اختصاص داده و کانون تربیت و رشد انسانها شناخته می‌شود. فرهنگ و هویت یکی از مهم ترین نکاتی است که باید در طراحی واحدهای مسکونی در نظر گرفته شود. لذا برآنیم تا در مورد این دو مقوله مطالبی هرچند کلی یاداوری کنیم.

فرهنگ چیست ؟

١- رابطه فرهنگ و هویت

 کلمه فرهنگ مرکب از « فر » + « هنگ » است که فر به معنی نیروی معنوی،شکوه ،عظمت و جلال و بخشندگی و هنگ از ریشه « ثنگ » اوستایی به معنای کشیدن و تعلیم و تربیت  می باشد.

نخستین کسی که فرهنگ را تعریف کرد « سرادوارد برنت تایلر » مردم شناس انگلیسی بود . وی حدود ١٢٠ سال قبل فرهنگ را مجموعه پیچیده ای از دین ، دانش ، اخلاق و قانون کسب شده معرفی کرد .

از میان تعاریف گرد آمده ، آن مفاهیمی که به فرهنگ نزدیکترند عبارتند از :

- فرهنگ ، خصوصیات قومی گروهی است ، که آنرا از گروه دیگر جدا می کند .

- فرهنگ ، تمام خصوصیات رفتاری و گفتاری نسلهای پیشین است .

- فرهنگ عبارت است از الگوهای مشترک زندگی و رفتارهای متقابلی که افراد از جامعه فرار می گیرند .

- فرهنگ، فرایند پویای راه و رسم ، عرف و عادات است مشترک گروهی انسان است .

- فرهنگ ، آن بخش از آداب زندگی است که همه اعضای یک گروه در آن مشترکند و ...

فرهنگ دارای دو بخش مادی و معنوی است که بخش مادی آن عبارتست از اشیای قابل درک مثل وسایل منزل و البسه و غیره و بخش معنوی آن عبارتست از ابزار معنوی انسان مانند علوم ، قوانین و ادیان و افکار و آرای مربوط به مادیات .



فرهنگ از چهار عنصر تشکیل شده است :

١- عنصر فرد    ٢- عنصر خانواده     ٣- عنصر اجتماع    ۴- عنصر جامعه

فرهنگ قالبهای متفاوتی دارد :

١- قاب رفتاری      ٢- قالب گفتاری    ٣- قالب کرداری   ۴- قالب هنری  

۵-قالب اقتصادی

۶- قالب اجتماعی    ٧- قالب صنعتی

٢- رابطه فرهنگ و طبیعت

مفهوم فرهنگ و طبیعت که جدای از هم و گاهی مغایر هم تفسیر می شوند از نظر جغرافی دانان مردود تلقی می شود زیرا این دو پدیده نه تنها از هم جدا نیستند بلکه در رابطه با هم عمل می کنند .

بعنوان مثال اقلیم و طبیعت شمال کشور فرهنگ برونگرا و اقلیم کویری و گرم در مرکز ایران ، درونگرایی را شکل می دهد .


از نظر جغرافی دانان بشر بر این باور بوده است که فرهنگ سمبلی از ارزشهای معنوی است و محیط در برابر تلاش انسان تغییر پذیر است و بایستی بر مشکلاتی که طبیعت برای او ایجاد می کند غلبه یابد و به هر حال طبیعت و فرهنگ مکمل یکدیگرند و هویت فرهنگی افراد تحت تاثیر محیط پیرامون آنها شکل می گیرد و خیلی اوقات آثار و دست ساخته های بشر موجب زیبا و دلپذیر شدن محیط می شود و از این طریق طبیعت تحت تاثیر فرهنگ قرار می گیرد .

مطالعه انواع فرهنگها که در طول زمان بوجود می آیند مورد توجه و اهمیت است از این رو در فرهنگ مفهوم زمان و تکامل با هم پیوند دارند و آنچه در این رابطه به نسلهای کنونی و در قید حیات می رسد «میراث فرهنگی» نامیده می شود .....



فرهنگ دارای دو بخش مادی و معنوی است که بخش مادی آن عبارتست از اشیای قابل درک مثل وسایل منزل و البسه و غیره و بخش معنوی آن عبارتست از ابزار معنوی انسان مانند علوم ، قوانین و ادیان و افکار و آرای مربوط به مادیات .

فرهنگ از چهار عنصر تشکیل شده است :

1- عنصر فرد    2- عنصر خانواده     3- عنصر اجتماع    4- عنصر جامعه

فرهنگ قالبهای متفاوتی دارد :

1- قاب رفتاری      2- قالب گفتاری    3- قالب کرداری   4- قالب هنری  

5-قالب اقتصادی

6- قالب اجتماعی    7- قالب صنعتی

٢- رابطه فرهنگ و طبیعت

مفهوم فرهنگ و طبیعت که جدای از هم و گاهی مغایر هم تفسیر می شوند از نظر جغرافی دانان مردود تلقی می شود زیرا این دو پدیده نه تنها از هم جدا نیستند بلکه در رابطه با هم عمل می کنند .

بعنوان مثال اقلیم و طبیعت شمال کشور فرهنگ برونگرا و اقلیم کویری و گرم در مرکز ایران ، درونگرایی را شکل می دهد .

از نظر جغرافی دانان بشر بر این باور بوده است که فرهنگ سمبلی از ارزشهای معنوی است و محیط در برابر تلاش انسان تغییر پذیر است و بایستی بر مشکلاتی که طبیعت برای او ایجاد می کند غلبه یابد و به هر حال طبیعت و فرهنگ مکمل یکدیگرند و هویت فرهنگی افراد تحت تاثیر محیط پیرامون آنها شکل می گیرد و خیلی اوقات آثار و دست ساخته های بشر موجب زیبا و دلپذیر شدن محیط می شود و از این طریق طبیعت تحت تاثیر فرهنگ قرار می گیرد .

مطالعه انواع فرهنگها که در طول زمان بوجود می آیند مورد توجه و اهمیت است از این رو در فرهنگ مفهوم زمان و تکامل با هم پیوند دارند و آنچه در این رابطه به نسلهای کنونی و در قید حیات می رسد «میراث فرهنگی» نامیده می شود .

 ٣- هویت

هویت ، حقیقت شی یا شخصی است که مشتمل بر صفات جوهری او باشد در فرهنگ لغات هویت به معنی شخصیت ، ذات ، هستی و وجود نیز آمده است . واژه هویت را در زبان فارسی گاهاً « همانی » یا « این همانی » نیز معنی کرده اند . معادل این کلمه در زبان انگلیسی واژه Identity است و از بعد لغوی هویت در پاسخ به کیستی است یعنی وقتی که ما می گوییم چه کسی هستیم در واقع به نوعی ناظر بر تعیین هویت است .

 

۴- نتیجه گیری

- فرهنگ ، حد فاصل طبیعت و جامعه انسانی است و انسان بوسیله فرهنگ از حیوان جدا می شود .

- فرهنگ ، کلید و جوهر زندگی و نشان دهنده رفتار انسانی و فراز و نشیب های زندگی اجتماعی است .

- تمدن ، نظمی است که بر اثر تدابیر انسان ایجاد می شود تا نیازهای مادی و گرایشهای درونی خود را برآورده سازد و در پرتو تمدن است که خلاقیت فرهنگی امکان پذیر می شود . 

- فرهنگ ، هسته داخلی وزیر بنای تمدن و ویژه ترین جنبه آن است .

- هویت تاریخی یا ایرانی دارای سابقه تاریخی است و ریشه در نژاد و مذهب ایرانی دارد .


- ملیت ، وجود احساس مشترک و یا وجدان و شهود اجتماعی در میان گروههای انسانی است که صرفنظر از رنگ و نژاد و آداب و سنن فردی در مسیر حرکت تاریخی خود منجر به تشکیل ملتها می گردد .

-  ملیت نه تنها هیچ تضادی با مذهب ندارد بلکه مذهب یکی از مهمترین زیر ساختهای ملیت است. فرهنگ ایران برای تعریف ملیت ، اصل اندیشیدن را بجای اصل زاییدن و روح را بجای خون ، جانشین کرده است .



 
comment نظرات ()